Vervlogen tijden ... | Over de glasindustrie in Nieuw-Buinen

nieuw-buinen

Deze week vertelt Jacco Pranger over de geschiedenis van de glasindustrie in zijn woonplaats Nieuw-Buinen.

door Jacco Pranger

De glasindustrie van Nieuw-Buinen ging rond 1838 van start met de fabriek van Thöne aan het Noorderdiep 1, vandaag de dag nabij nummer 526. Een kleine fabriek met enkele werknemers. Al snel werd uitgebreid met grote bedrijfshallen langs het Noorderdiep. Veel medewerkers verdienden er hun boterham. Soms complete gezinnen: man, vrouw en kinderen. Ze verrichtten werkzaamheden als onder meer glasblazen, sorteren en verpakken. De ovens werden gestookt met turf dat rond de fabriek werd afgegraven en later ook uit de omgeving werd aangevoertd. Met de komst van een nieuwe fabriek van Meursing aan het Dwarsdiep (nu Industrieweg) werd Nieuw-Buinen op de kaart gezet als een glasblazersdorp. Het dorp werd zelfs in de aardrijkskunde boeken genoemd. Op een gegeven moment waren zelfs 1100 mensen werkzaam in de glasindustrie. De fabriek van Thöne werd begin 1900 overgenomen door de familie Bakker. De bedrijfshallen werden uitgebreid en vernieuwd. Ook werden door Bakker huizen gebouwd aan de Dwarskade, vroeger ’t Aailaand. De medewerkers konden daar wonen, zolang ze aan het werk waren voor Bakker. Gingen ze bij de concurrent werken of bij een andere baas, dan moesten ze de woning verlaten. De fabriek van Bakker werd in 1937/1938 overgenomen door Schiedam/Leerdam. De fabriek in Nieuw-Buinen ging dicht en de meeste werknemers raakten hun baan kwijt. Sommige medewerkers gingen aan de slag in Schiedam/Leerdam, enkele medewerkers vonden een baan bij concurrent Meursing of verhuisden naar Eindhoven om in de Philips fabrieken werken. Het terrein waar de oude fabriek van Bakker stond werd afgebroken en werd later ingericht als speelvelden van de voetbalvereniging Nieuw-Buinen. Nu ligt het al weer enkele jaren te wachten op een nieuwe bestemming. De fabriek van Meursing werd later ook overgenomen door Leerdam de Verenigde Glasfabrieken. Na vele jaren van onzekerheid werd de fabriek in 1967 toch min of meer onverwacht gesloten. En dat terwijl producten van een hoge kwaliteit werden gemaakt. Zo verdween de glasindustrie definitief uit Nieuw-Buinen. De fabriekshallen kregen een andere bestemming, zoals bijvoorbeeld een bandenbedrijf. Eind jaren tachtig van de vorige eeuw werden de gebouwen gesloopt. Een grote blauwe bedrijfshal van Banden Petersen staat op een deel van het fabrieksterrein. De meeste werknemers vonden weer een nieuwe baan bij onder meer de Philips in Stadskanaal. Ook is er later nog een glasfabriek geweest van Nanninga aan het Dwarsdiep nummer 53-54, maar dit bedrijf bestaat ook niet meer. Tot 1 september is in De Noorderbreedte in Nieuw-Buinen een expositie te zien over de glasindustrie van Nieuw-Buinen. De openingstijden zijn van dinsdagmiddag tot zaterdagmiddag van 13.00 uur tot 17.00 uur. U wilt reageren op het artikel? Bel 06-21831002 of stuur een mail naar pranger@nieuwbuinen.com    

Auteur

Paul Abrahams