Rubriek | Vervlogen tijden over Groninger boerencoöperatieve aardappelmeelfabrieken

ter apel

Begin van de 20ste eeuw startten samenwerkingsverbanden tussen kleine ondernemers op velerlei gebied, zo ook in de landbouw.

door Rienhart Wolf Het was het begin van de coöperaties voor inkoop, bewerking en verkoop. Voorbeelden waren coöperatieve melkfabrieken, boterfabrieken en dorsverenigingen. Coöperatievorming vond op veel grotere schaal toepassing in de landbouw, met name in de aardappelteelt. De boerencoöperaties verdrongen daarin de grote private zetmeelbedrijven zoals die van W.A.Scholten. Laatstgenoemde moest daarom noodgedwongen de aandacht verleggen naar de productie van zetmeelderivaten (afgeleide producten van aardappelzetmeel). De grootste boerencoöperatie was het AVB, het Aardappelzetmeel Verkoop Bureau, later veranderd in AVEBE. De coöperatie werd opgericht in 1919 als samenwerkingsverband tussen de vele Groninger boerencoöperatieve aardappelmeelfabrieken. Zij had tot doel om namens hen goede verkoopprijzen te bewerkstelligen voor ruw aardappelzetmeel. Daarin bleek AVEBE succesvol en dat stelde het concern in 1956 in staat, om evenals concurrent Scholten ook derivaten te produceren. Op de foto is de aardappelmeelfabriek M & O in Ter Apelkanaal te zien aan het begin van de negentiende eeuw. Blik vanuit het zuidoosten. De fabriek in Ter Apelkanaal (desondanks M & O, Musselkanaal en omstreken genaamd) werd gesticht in 1904. Het is thans de grootste fabriek van AVEBE. Deze foto is tevens de enig bekende afbeelding van de trekschuit die voer tussen Groningen, Ter Apel en Weerdingermond. Bovenin de relatief korte mast was de lijn bevestigd waarmee de trekschuit werd voortgetrokken, meestal door een paard.    

Auteur

Paul Abrahams