Vervlogen tijden | Het 1e verlaat in het Stadskanaal in 1910

Stadskanaal

In de eerste krant van het nieuwe jaar toont Jaap Meijering een ansichtkaart van het 1e verlaat in het Stadskanaal. De kaart is verstuurd in 1910.

door Jaap Meijering

Deze nostalgische ansichtkaart van ruim honderd jaar geleden geeft een duidelijk beeld van de sfeer langs het kanaal in die periode. De foto is gemaakt bij de 1e schutsluis in het Stadskanaal. Ook wel het Springersverlaat. Genoemd naar de eerste sluiswachter J.W. Springer. Verlaat ook wel Vallaat betekent eigenlijk de val die het water in de sluis maakt om het schip te kunnen schutten. Op de foto een turfschip dat in de sluis is gevaren om van de hoge waterstand ongeveer ruim 1.50 meter te zakken tot het volgende pand (= de waterhoogte ofwel gang tussen twee sluizen). Ter Apel ligt namelijk een slordige twaalf meter hoger dan Bareveld. In die tijd was het zo druk in het kanaal dat er vaak meer dan 500 schepen tussen de sluizen lagen. Dikwijls in twee rijen dik. Op de foto zou je niet zeggen dat het hier een drukte van belang was. De schutter heeft de deuren achter het schip gesloten. Zijn haak ligt even ten ruste. Tussen de dubbele bomenrijen op de met geklopte keien verharde weg lopen een mevrouw en enkele kinderen in de modieuze kleding van destijds rustig midden op de rijbaan. Auto’s reden er nog niet veel en fietsers reden er wel omheen. Alléén de spoorlijn van de paardentram diende te worden vrijgehouden en ook door fietsers worden vermeden om niet met het wiel in het spoor te geraken. De aankomende paardentram heeft bijna de sluis bereikt. Heel in de verte waarschijnlijk de post-tram die bijna gelijktijdig hier de personentram volgt. Om het verhaal van de kaart te begrijpen is ook de achterkant van de ansichtkaart belangrijk. Die geeft vaak nog meer gegevens prijs. Deze ansichtkaart is uitgegeven door W.H. van Beek in Stadskanaal, zie linker zijkant. Van Beek had een boekhandel aan de Semsstraat. In de volksmond stond hij beter bekend als 'Willem Boukje'. De kaart werd verzonden als briefkaart omdat er iets extra’s was bijgeschreven. In dit geval 'Hartelijk Gefeliciteerd'. De kaart werd verstuurd naar een adres in Groningen. Als briefkaart moest daarom 2½ cent aan postzegels worden geplakt. De afzender van de kaart was A.H. Barkman uit Stadskanaal, zie links onder. Deze had in die jaren een manufacturenzaak en confectiezaak aan de Unikenkade naast de zogeheten Bonnermond, later opgevolgd door H. Bergman. Aangezien Barkman waarschijnlijk geen postzegel van 2½ cent had, plakte hij er drie keer één cent op. Een halve cent teveel dus! Deze zegels werden weer afgestempeld in de tram met het groot rond tramstempel Zuidbroek-Ter Apel op 21 juli 1910. De kaart werd afgestempeld in de eerste tram - op die dag - van Zuidbroek naar Ter Apel, zoals het Romeinse stempel I hier aangeeft. Op dezelfde dag tussen 3-4 (uur) N (namiddag kwam de kaart aan in Groningen (zie afstempeling). Stempel E.53 geeft aan dat het door de postbode van de wijk waaronder de 'Oude Kijk in ’t Jatstraat' ressorteerde werd bezorgd. Herstel In mijn vorige verhaal in 'Vervlogen Tijden' heb ik bij de kaart van de Hoofdstraat abusievelijk de naam 'Manilla' vermeld. Dit moet natuurlijk zijn restaurant, pizzeria-grillroom 'Manara', het restaurant dat al ruim negentien jaar nog steeds aan de Hoofdstraat 74 is gevestigd. Met dank voor de reactie. Wilt u reageren of hebt u aanvullingen? Stuur een mail naar meijeringjl@planet.nl of bel 0599-613985.  

Auteur

Paul Abrahams