Vervlogen tijden over de smederij in Valthermond

VALTHERMOND Op de foto het woonhuis, het winkelpand, de smederij en de bedrijfspanden van de familie Jan Pranger in de jaren 50 van de vorige eeuw aan het Zuiderdiep 415 in Valthermond.

Tussen 1880 en 1890 was er vermoedelijk al een smederij van J.J. Smid, daarna vestigt Jan Pranger zich als smid in Valthermond.

Jan Pranger sr is geboren op 4 juni 1870 en huwde op 2 juni 1898 met Catharina Siega geboren op 9 februari 1869. Naast de smederij runden ze nog een stelmakerij en een boomzagerij en rond 1910 werd een nieuw pand gebouwd. Te zien aan de linkerzijde op de foto.

In Valthermond waren in die tijd verschillende smederijen te vinden, want het was een jong dorp met veel woningen, boerderijen, winkels, scholen en aanleg van wegen en bruggen. Er was genoeg om een boterham te verdienen.

Jan Pranger kwam uit een familie van aannemers, stelmakers en smeden in Stadskanaal. Verschillende leden van de familie vlogen uit naar de Monden om hun vakmanschap uit te oefenen.

Jan en zijn vrouw Catharina kregen vier kinderen, Maria, Lupgina, Jan en een naamloos kind, die is overleden bij de geboorte. Zoon Jan geboren op 28 oktober 1902 kwam later ook in het bedrijf te werken en leerde het vak van zijn vader.

Aardappelzoekmachine

Binnen het bedrijf werd ook een uitvinding gedaan die met een prijs werd beloond op een tentoonstelling in 1913. Het was een eigengemaakte aardappelzoekmachine die gebruikt kon worden bij het aardappelrooien van de boeren.

Brand

Later volgde nog een uitbreiding met galanterieën, fietsen en werd een benzinepomp geplaatst.

In de krant de Noord Ooster van 3 augustus 1933 is het bericht te lezen, dat een brand is uitgebroken in de stelmakerij van Pranger door een lek in de schoorsteen. 'Door krachtig optreden van het personeel werd de brand geblust en bleef gelukkig ene grote schade uit, er stond een harde wind en ook de behuizing staat er dicht op elkaar.'

In 1938 nam zoon Jan jr het bedrijf over van zijn ouders. Op 13 mei 1932 huwde Jan met Jantje Prummel, geboren op 29 mei 1907. In de loop der jaren werden de werkzaamheden wat veranderd door minder vraag van de klanten en schakelde Jan en zijn vrouw Jantje over naar verkoop van huishoudelijke artikelen en benzineverkoop.

Jan Kort

Op 3 juni 1961 overleed Jan zijn vrouw Jantje en hij zette het bedrijf alleen voort. Enkele jaren later huwde hij op 11 juli 1963 met Luchiena Oosting, geboren op 17 mei 1914. Het bedrijf werd in 1967 werd onderhands verkocht aan Jan Kort. Jan Kort geboren op 14 november 1933 en gehuwd met Frankina Roffel, geboren op 16 februari 192, namen het bedrijf van de Prangers over. Het bedrijf werd voorgezet als een doe het zelf zaak met huishoudelijke artikelen en ook kon benzine worden getankt. Jan was ook als aannemer werkzaam.

Tussen 1995 en 1997 was in het pand ook de bloemenzaak van Rolfes gehuisvest. Jan zijn vrouw Frankina overleed op 12 februari 1993 waardoor Jan het bedrijf alleen heeft voorgezet tot 2000.

Jan Pranger sr. overleed op 17 februari 1938, zijn vrouw Catharina overleed op 9 januari 1953. Jan Pranger jr. overleed op 17 juni 1990, zijn tweede vrouw Luchiena overleed op 1 juni 1991. Jan Kort overleed op 11 oktober 2011.

Later hebben onder meer een keukenbedrijf en een tandartspraktijk het pand gebruikt als bedrijfsruimte. Het tankstation is nog steeds in bedrijf.

Helaas gingen door de brand van donderdag 16 juli de bedrijfsruimtes en enkele woonruimtes verloren.

Reageren

U wilt reageren op Vervlogen tijden? Bel Jacco Pranger, 06-21831002 of stuur een mail naar pranger@nieuwbuinen.com

Jacco Pranger