Vervlogen tijden ... over de Buinersluis in het Stads-kanaal

STADSKANAAL -Dit jaar is het 200 jaar geleden dat het 3e Verlaat of Buinersluis in het Stads-kanaal is gebouwd.

Deze foto is waarschijnlijk gemaakt vanuit het pand van kledingzaak en kleermakerij van Harm Stavast aan de Hoofdstraat. Later de manufacturenzaak van Chr. Hazewinkel. Dit pand stond tussen het sluismeesters-huis , dat er nu nog steeds staat, en het pand van vervener H. Holtman.

De Manufacturenzaak is eind 60-er jaren afgebroken om plaats te maken voor de Amerikalaan. Vooraan op de foto zien we een deel van de Buinersluis. Op het middenstuk van de dubbele sluis het oude verlaatshuisje met opschrift 3e verlaat of Buinerverlaat.

Rechts daarvan staat sluiswachter Willem Tuil - in donker kostuum - te onderhandelen met een schipper. De sluiswachter, ook wel omschutter genoemd, zorgde ervoor dat de schepen konden worden geschut. Hiervoor werden de sluisdeuren handmatig en met behulp van een lange stok met haak geopend en gesloten.

De baas van de omschutter was in die tijd sluismeester Harm Stoker. Deze hield kantoor in het sluismeestershuis en moest ook de afdracht per scheepston innen, voor de Stad Groningen. De stad was eigenaar van het Stads-kanaal alsmede van bruggen en sluizen.

Het schip dat op de foto wordt geschut in de sluis is een zogeheten Snikke, geladen met vaten, die een vaste dienst (beurtvaart) had naar en van de stad Groningen. Aan de Hoofdkade zien we rechts de winkel, woning en werkplaats van Willem Reinders. Deze was hoefsmid, ijzersmid en fietsenmaker. Zijn zoon Jacob Reinders was op 6 jarige leeftijd schijnbaar al geïnteresseerd in het vak. Hij is onder de houten elektriciteitsmast zichtbaar in zijn wit shirt achter de wipkar.

Achter de werkplaats het huis van de familie Mulder. Ongeveer op deze plaats staat sinds 1956 de kerk van de Pinkstergemeente. De klinkerstraat in het midden is al gelegd. De straat kreeg de naam J.F.H. Meijerstraat, genoemd naar de toenmalige gemeentesecretaris. In het midden van de straat zijn de witte betonnen leuningen van de vaste brug over de Molenwijk zichtbaar. Op de achtergrond staat een woning met puntdak. Dit is de woning van sluiswachter W.Tuil. Veel later – in 1954 - werd links naast deze woning het zwembad Julianabad gebouwd.

Links op de foto het pand van Albert Koster. In het pand was links de kruidenierszaak en rechts het café. Achter de zaak in de schuur was een stalling voor 4 of 5 paarden. Ook de scheepsjagers sliepen vaak bij hun paarden. Achter de schuur van het café zien we een huis met puntdak. Hierin woonde ook een Mulder, namelijk scheepsjager Jacob Mulder. Als hij met zijn paard langs het kanaal een vracht vervoerde, zong hij altijd psalmen. In de volksmond werd hij dan ook 'Job psalm' genoemd.

Toen de dochter van Albert Koster, Hennie, trouwde met Jan Willem Kunst namen zij het café en de winkel over. In 1963 vond een grote verbouwing plaats. Het voorste gedeelte werd geheel café en achter kwam de kruidenierswinkel. Later werd dit pand alsmede de links ernaast gelegen woning afgebroken en op deze plaats werd in 2005 een modern appartementencomplex gerealiseerd.

Nadat Jakob Reinders de smederij van zijn vader had overgenomen en gasverwarming zijn intrede deed werd het oude pand gesloopt en op deze plaats een nieuwe winkel gebouwd waar de gasfitter zijn witgoederen verkocht. In 1980 moest Reinders wegens omstandigheden zijn bedrijf sluiten. In het pand vestigde zich het secretariaat van de Herinrichting deelgebied Kanaalstreek en sinds 1998 is advocatenkantoor Visser c.s. in het pand gevestigd. Nu Visser-Suurmeijer aan de Hoofdkade 108.

Jammer is dat, dat het authentieke sluishuisje dat midden op de sluis werd nagebouwd, in de Nieuwjaarsnacht door vandalen volledig werd vernield. Juist nu de sluis twee eeuwen bestaat.

In het Steekhistorisch Centrum in Stadskanaal is tot 11 april de tentoonstelling '200 jaar Buinersluis 1819-2019' te zien.

Met dank aan de familie A. Koster en de heer A. Reinders.

Wilt u reageren? Bel of mail Jaap Meijering: 0599-613985 of meijeringjl@planet.nl

Jaap Meijering