Vervlogen tijden ... over het Neptunusbad in de Parkwijk in Stadskanaal

Ter Apel

Deze keer neemt Jaap Meijering u mee naar het eerste natuurbad in de plaats Stadskanaal in de gemeente Onstwedde.

De N.O.L.S. (Noord Ooster Lokaal Spoorlijn) had al vanaf het hoofdstation in Stadskanaal een spoorlijn naar Assen (1905) en naar Zuidbroek (1910) gerealiseerd. Een grote wens was om de lijn door te trekken naar Ter Apel om van daaruit het Duitse Eemsland te kunnen bereiken. Dit is nooit gerealiseerd. Uiteindelijk kwam de spoorlijn Stadskanaal-Ter Apel (S.T.A.R.) in 1924 wel tot stand. Om dit mogelijk te maken werden zo dicht mogelijk langs de spoorlijn grond afgegraven en het zand werd gebruikt voor de spoorlijn. Zo ontstonden onder meer het Ceresmeer, het Spoordok in Musselkanaal en Moekesgat in Ter Apel. Maar ook achter het uitbreidingsplan(Julianapark) werd grond uitgegraven en ontstond een waterplas. Kon er voordien slechts – overwegend door de jeugd - in de zomerperiode gezwommen worden op bepaalde plaatsen in wijken, dit keer werd de kans aangegrepen door enkele notabelen tot het verwezenlijken van een officiële zwemgelegenheid. Op initiatief van de opgerichte Bad- en Zweminrichting kon dan ook op 1 juli 1925 natuurbad 'Neptunus' worden geopend. Aan de rand van de plas werden palen geslagen en daarop verrees een houten hoofdgebouw met aan beide zijden kleedcabines. Voorlangs liep een soort balustrade, vanwaar men met een laddertje in het water neer daalde. Ook de zwemlessen werden vanaf dit looppad gegeven. Dat er aan een zwemgelegenheid behoefte was bleek wel. In de beginperiode trok het zwembad al zo’n 300 bezoekers per dag. In de eerste jaren mochten de 'dames en heeren' slechts afzonderlijk van elkaar zwemmen, waarvoor aparte 'dames en heeren' zwem-uren bestonden. Ook een zandstrand was er toen nog niet. In 1934 werd 'tijdens een algemeene vergadering' van de N.V. Bad- en Zweminrichting Neptunus besloten, om op de bestaande zweminrichting in het uitbreidingsplan in Stadskanaal (O) tot een reorganisatie over te gaan en het zwembad in overeenstemming te brengen met de 'eischen welke aan een model- bad- en zweminrichting in de tegenwoordige tijd worden gesteld'. Aldus een artikel in de Noord-Ooster. Van een enkelvoudige exploitatie werd overgegaan tot een dubbele exploitatie, waardoor de dames en heren gelijktijdig konden zwemmen. Om dit mogelijk te maken werd er in het bad wel een scheidingswand aangebracht. Bovenstaande ansichtkaart uit 1935 geeft een overzicht van het Natuurbad waarbij het bad door middel van een scheidingswand werd gesplitst in een dames- en heren gedeelte. Links het houten gebouw waarvoor het water werd dicht gegooid en een zandstrand aangelegd, evenals ook op de voorgrond. Rechts loopt de spoorlijn langs het bad richting Musselkanaal-Ter Apel, die er in ieder geval aan heeft mee gewerkt dat het bad kon worden gerealiseerd en zwemclub 'Neptunus' mét de Knoalster bewoners de zwemsport konden beoefenen. Geheel op de achtergrond van de foto is de Brugstraat nog te zien. In 1954-1955 werd er aan de - inmiddels vol gebouwde - Julianastraat een geheel nieuw zwembad het 'Julianabad' gebouwd. Compleet met hoge en lage duikplank. Het oude 'Neptunus' bad werd gedeeltelijk gedempt en er werd een ijsbaan aangelegd. De IJsvereniging Hamar heeft er nog steeds haar verenigingsgebouw staan. Op de plaats van het zandstrand (links) werd een tribune gebouwd en midden in het water een eilandje voor het geven van onder meer concerten. Dit openluchttheater heeft echter maar enkele jaren in een behoefte voorzien. Ook het Julianabad moest de poort sluiten voor het overdekte zwembad De Wieke. Het is te hopen dat de drie open zwembaden die de gemeente Stadskanaal nu nog telt, nog lang als sportvoorziening blijven bestaan. U wilt reageren op het artikel? Bel 0599-613985 of stuur een mail naar meijeringjl@planet.nl

Auteur

Paul Abrahams