Vervlogen tijden over de bezittingen van de Stad Groningen in Ter Apel

ter apel

De geschiedenis van de bezittingen van de stad Groningen in Ter Apel gaat terug tot 1619 toen de stad de heerlijkheid Westerwolde had aangekocht.

door Rienhart Wolf

Daarin begrepen waren ook alle bezittingen van het voormalige Kruisherenklooster dat enkele jaren daarvoor was overgegaan van het Katholicisme naar het Protestantisme. Het was een rijk klooster, in die zin dat in totaal 1800 hectare land, verspreid over de gehele provincie in handen kwam van de stad Groningen. In Ter Apel zelf ging het om ongeveer 700 hectare, waarvan ongeveer de helft woeste grond was, die op vergelijkbare wijze als in de Veenkoloniën ontgonnen moest worden. De andere helft bestond uit landbouwgrond en uit bos. De landbouwgrond werd in eerste instantie verpacht, het voormalige klooster en het bijbehorende bos werd door de stad zelf geëxploiteerd. Aan het einde van de 19-eeuw besloot het stadsbestuur de exploitatie van een deel van de landbouwgronden zelf ter hand te nemen en daartoe werd in Westerwolde een tiental zogenaamde stadsboerderijen gebouwd, drie daarvan zijn in hun oorspronkelijke staat in Ter Apel bewaard gebleven: Poortweg 3, Kruisherenweg 1 en ‘t Schot 1. Om de bedrijfsvoering op haar bezittingen in de gaten te houden maakte een afvaardiging van het stadsbestuur ieder jaar een inspectiereis. Deze zogenaamde veenreizen gingen met trekschuit, diligence of paardentram bijvoorbeeld naar het Commandeurshuis (tegenwoordig hotel Boschhuis) in Ter Apel. Na aankomst kwamen dan boerenwagens voorrijden waarop het regentengezelschap plaatsnam. Vervolgens werden de bossen, de kanalen en de landbouwgronden geïnspecteerd. Van iedere reis werd een rapport opgemaakt, die rapporten zijn bewaard gebleven in de Groninger Archieven. Ongetwijfeld werd na de inspectie stevig getafeld en gedronken alvorens de terugreis naar Groningen werd aanvaard. Misschien wel een traditie die weer in ere hersteld kan worden ? De hier geplaatste foto dateert vermoedelijk uit 1907 en werd beschikbaar gesteld door Dick Veen uit Stadskanaal.    

Auteur

Paul Abrahams